Het vertrekpunt van Houvast 5 komt uit het vastenboekje 2011: De weg van de Messias. Een uitgave van de Oud-Katholieke Kerk van Nederland en Jongbloed Media.
“Luisteren en luisteren is twee. Je kunt oppervlakkig horen wat er gezegd wordt, maar je kunt ook onder de indruk raken. Dat laatste gebeurt, als je luistert met je hart, een luisteren met eerbied. Het wil de dingen die mensen laten zijn wat en wie ze zijn. Goed luisteren is een voorwaarde om tot geloof te komen. Wie gelooft zet het leven immers niet meer naar eigen hand, maar staat open voor de betekenis ervan. Zo’n houding van respectvol luisteren kenmerkt de mensen die de God van Israël zoeken, van wie de Schrift zegt dat ze ‘godvrezend’ zijn. Wie luistert naar het hart kan Gods woord horen.”
Persoonlijke overdenking: Luisteren als houvast
Luisteren… Hoe doe je dat? Het lijkt het gemakkelijkste wat er bestaat, maar het tegendeel is waar. Gesprekken over zingeving, ziekte, leven en dood vergen bij uitstek een secuur luisterend ook. Dat is jezelf volledig openstellen voor de ander. Maar ook jezelf wegcijferen. Luisteren is niet het voor de ander oplossen. Dat is praktische bijstand, heel waardevol, maar niet als de ander vooral behoefte heeft gehoord te worden.
Luisteren is dicht bij het verhaal van de ander blijven. De grootste valkuil is: ‘Ja, dat klopt wat je zegt, want ik…’ Fijn dat iemand te horen krijgt dat er meer zijn op de wereld die hetzelfde hebben meegemaakt, maar het leidt niet tot troost en al helemaal niet tot het zich gehoord voelen. Het gaat om de ander, niet om jou! Bijt op je tong als je met praktische oplossingen, handige tips en wijze raadgevingen wilt komen en ga het al helemaal niet het over jezelf hebben.
Bidden is praten en luisteren tegelijk. Daar ben ik deze veertigdagentijd intensief mee bezig geweest. Als ik bid, maak ik mijn gedachten kenbaar aan God. Maar wordt er ook geluisterd? Of verdwijnt alles in het luchtledige Niets? Als ik bid, heb ik altijd het gevoel dat er geluisterd wordt. Altijd! God is de liefdevolle Aanwezige. God staat altijd voor je open en begint nooit over zichzelf. Al biddend kunnen persoonlijke aangelegenheden worden opgenomen in een grotere dimensie van waaruit zich een nieuw en verrassend perspectief opent.
Het verschil tussen een gelovige en een ongelovige is: Voor wie gelooft kan bidden altijd, zelfs in situaties waar niets anders meer mogelijk is. Je draagt het op aan God, legt het aan zijn voeten. Zonder per se op een concreet resultaat te hopen. Maar wel vanuit de verwachting dat het zin heeft. Dat er geluisterd wordt.
Bas Meisters
GEBED
Goede God, verleen ons de kunst van het luisteren.
Leer ons, ons hart te openen voor de ander. Leer ons de mensen en situaties te laten voor wie en wat ze zijn. Geef, lieve Heer, dat wij er voor elkaar mogen zijn, in liefdevolle betrokkenheid. En dat wij vanuit ons hart niet alleen de ander horen, maar ook uw Stem herkennen.
